Pietruszka to roślina kwitnąca, pochodząca z obszarów basenu Morza Śródziemnego. Dwa najpopularniejsze jej gatunki to francuski kędzierzawy i włoski płaskolistny.

Latami była wykorzystywana do leczenia stanów związanych z nadciśnieniem, infekcjami oraz alergiami. Obecnie jest szeroko stosowana jako świeże zioło lub suszona przyprawa. Pietruszka to popularne zioło znajdujące swoje zastosowanie w kuchni europejskiej, bliskowschodniej oraz amerykańskiej. Ma jasnozielony kolor i łagodny, gorzki smak, który dobrze komponuje się z wieloma przepisami. Jest powszechnie używana do wzbogacania smaku rozmaitych potraw. Sprawdza się jako dodatek do zupy, sałatki czy ryb.

Pietruszka jest często określana jedną z najsilniejszych roślin prozdrowotnych oraz zapewnia organizmowi wiele istotnych wartości odżywczych.

 

Jakie wartości odżywcze ma pietruszka?

Pietruszka oferuje o wiele więcej składników odżywczych, niż mogłoby się wydawać. Pół szklanki (30 gramów) świeżej posiekanej pietruszki dostarcza 11 kcal, 2g węglowodanów, 1g białka, mniej niż 1g tłuszczu oraz 1g błonnika. Znajdziesz w niej między innymi także 108% rekomendowanej dawki witaminy A, 53% rekomendowanej dawki witaminy C oraz aż 547% dziennego zapotrzebowania na witaminę K!

Co więcej, jest dobrym źródłem magnezu, potasu, żelaza, wapnia oraz kwasu foliowego. Jednak to, z czego najbardziej słynie to olbrzymia liczba istotnych dla zdrowia antyoksydantów.

Antyoksydanty w pietruszce

Wspaniała roślina, będąca bohaterką niniejszej publikacji zawiera wiele silnych przeciwutleniaczy, które mogą mieć korzystny wpływ na Twoje zdrowie.

Przeciwutleniacze to związki, które zapobiegają uszkodzeniom komórek przez cząsteczki zwane wolnymi rodnikami. Twoje ciało potrzebuje zdrowej równowagi przeciwutleniaczy oraz wolnych rodników aby zachować optymalny stan zdrowia.

Głównymi przeciwutleniaczami, które znajdziesz w pietruszce są:

• Flawonoidy
• Karotenoidy
• Witamina C

Dwa główne flawonoidy, które znajdziesz w pietruszce są mirycetyna i apigenina. Badania pokazują, że apigenina reguluje funkcje odpornościowe, zmniejszając stan zapalny i zapobiegając uszkodzeniom komórek (Cardenas i in. 2016), zaś mirycetyna może Cię zabezpieczyć nowotworem skóry.

Trzy karotenoidy zawarte w pietruszce – luteina, beta-karoten i zeaksantyna – pomagają zapewnić zdrowie oczu.

Pietruszka zawiera naturalne olejki eteryczne, w tym apiol i mirystycynę, które mają działanie przeciwbakteryjne i pomagają zwalczać infekcje wywołane między innymi gronkowcem złocistym (staphylococcus aureus) (Linde i in. 2016).

Co ciekawe, suszona pietruszka może zawierać więcej przeciwutleniaczy niż świeża. Jedno z badań wykazało, że suszone zioło zawierało aż 17 razy więcej antyoksydantów niż jego świeży odpowiednik!

 

W jakich schorzeniach pietruszka może być pomocna?

Liczne substancje zawarte w pietruszce mogą pomóc w rozmaitych schorzeniach. Diety bogate w pokarmy zawierające dużą ilość flawonoidów mogą obniżać ryzyko chorób serca, cukrzycy czy raka okrężnicy (Chang i in. 2018, Liu i in. 2014, Wang i in. 2013). Z kolei karotenoidy są wiązane ze zmniejszonym ryzykiem występowania chociażby raka płuc. Wysoka zawartość witaminy K odgrywa kluczową rolę w kwestii zdrowia kości. Ponadto, pietruszka może pomóc przy chorobach nerek i pęcherza moczowego oraz w zapobieganiu innych chorób nowotworowych. Poniżej znajdziesz mały przegląd badań.

Pietruszka a choroby serca

Składniki odżywcze zawarte w tej roślinie mogą pomóc w poprawie zdrowia serca. Kluczową rolę w tym procesie odgrywa między innymi kwas foliowy. Wysokie spożycie witaminy B9 – co zostało potwierdzone w badaniu z udziałem 58 tysięcy osób – wiązało się z obniżeniem ryzyka chorób serca o 38% ( 33 ). I odwrotnie – niska jej podaż może zwiększać to ryzyko. Zbadano 1980 mężczyzn u których zaobserwowano 55% wzrost ryzyka chorób układu krwionośnego u osób o najniższym spożyciu tej witaminy.

Wysunięto hipotezę, że kwas foliowy wpływa na zdrowie serca przez obniżanie poziomu aminokwasu homocysteiny. W niektórych badaniach jej wysoki poziom został powiązany z wyższym ryzykiem chorób serca. Homocysteina może zmieniać strukturę i możliwości tętnic. Niemniej jednak, temat ten wymaga dodatkowych badań i po dziś dzień wzbudza wiele kontrowersji (35 i 36).

Dwunastoletnie badanie na ponad 73 tysiącach pielęgniarek wskazało na odwrotny związek między podawanymi w diecie karotenoidami i występowaniem choroby wieńcowej (Osganian i in. 2003).

Wykazano również, że dieta bogata w karotenoidy obniża czynniki ryzyka chorób serca, takie jak przewlekłe stany zapalne, podwyższone ciśnienie krwi i poziom „złego” cholesterolu LDL (Gammone i in. 2015).

Pietruszka a cukrzyca

Niezdrowa dieta i brak ruchu mogą prowadzić do podwyższonego poziomu cukru we krwi. Ten zaś jest główną przyczyną takich dolegliwości jak insulinooporność, cukrzyca czy choroby serca (Grundy 2016).

Badania przeprowadzone na zwierzętach sugerują, że przeciwutleniacze zawarte w pietruszce mogą skutecznie obniżać podwyższony poziom cukru we krwi (Yanardag i in. 2003). W jednym z badań na szczurach z cukrzycą typu 1 ekstrakty z pietruszki prowadziły do większego spadku poziomu cukru we krwi i poprawy funkcji trzustki w porównaniu z grupą kontrolną (Khalil i in. 2016).

Pietruszka a choroby nerek

Nerki są niezwykle ważnymi narządami, które nieustannie filtrują krew usuwając odpady i nadmiar wody, która jest następnie wydalana wraz z moczem.

Badanie na szczurach zawierających kamienie nerkowe wykazało, że karmiona pietruszką grupa miała obniżone wydalanie wapnia i białka w moczu, a także zwiększone jego pH. Osobniki te miały również zwiększoną częstotliwość oddawania moczu w porównaniu z grupą kontrolną (Al-Yousoufy i in. 2017).

Pietruszka może pomóc w utrzymaniu zdrowych nerek poprzez obniżanie ciśnienia krwi, które jest jednym z głównych czynników ryzyka chorób nerek. Jest ona bogata w azotany, które pomagają rozszerzać naczynia krwionośne co skutkuje poprawą przepływu krwi jednocześnie obniżając ciśnienie. Istnieją badania, które wskazują, iż pokarmy bogate w azotany mogą pomóc w utrzymaniu zdrowego poziomu ciśnienia krwi (Tamme i in. 2010, Hobbs i in. 2013).

Właściwości przeciwzapalne pietruszki wraz z jej zdolnością do regulowania pH moczu i obniżania ciśnienia krwi mogą pomóc w utrzymaniu zdrowych nerek i zmniejszyć ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych (Nirumand i in. 2018).

Pietruszka a nowotwory

Pietruszka zawiera związki roślinne, które mogą mieć działanie przeciwnowotworowe. Stres oksydacyjny charakteryzujący się brakiem równowagi w poziomach przeciwutleniaczy i wolnych rodników jest związany z rozwojem niektórych chorób przewlekłych, w tym raka (Opara i Chohan 2014).

Bohaterka naszego dzisiejszego artykułu – jak już wiesz z jego wcześniejszej części – jest szczególnie bogata w różnego rodzaju antyoksydantów: flawonoidy, karotenoidy i witaminę C. Jak wskazują badania, wysokie spożycie flawonoidów może zmniejszać ryzyko raka okrężnicy nawet o 30% (Chang i in. 2018). Wspominaliśmy również o aktywności przeciwnowotworowej mirycetyny i apigeniny. Wedle jednego z badań (Perrott i in. 2017) druga z tych substancji pomaga zapobiegać rakowi piersi, a także wydaje się być nietoksycznym lekiem wspierającym leczenie osób cierpiących na tę chorobę.

 

Kiedy lepiej ograniczać lub unikać spożywania pietruszki?

Pietruszka to wszechstronne zioło, które stanowi skoncentrowane źródło wielu składników odżywczych. Jest szczególnie bogata w witaminy A, C i K. Wpływa na zdrowie kości, chroni przed chorobami przewlekłymi poprzez szeroką gamę antyoksydantów w niej zawartych.

Należy jednak pamiętać, że pietruszka jest stosunkowo bogata w szczawiany – związki, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia kamicy nerkowej. Mimo to eksperci zalecają, aby tylko osoby z hiperoksalurią – schorzeniem charakteryzującym się nadmiernym wydalaniem szczawianów z moczem – ograniczały spożycie szczawianów (Gul i Monga 2014).

Ważnym jest również aby nie dokonywać nagłego zwiększania podaży witaminy K, lepiej to robić w sposób stopniowy. Szczególnie, kiedy przyjmujesz leki rozrzedzające krew, takie jak kumadyna czy warfaryna. Witamina K odgrywa kluczową rolę w procesie krzepnięcia krwi.

 

 

Bibliografia

https://www.healthline.com/nutrition/parsley

https://www.healthline.com/nutrition/parsley-benefits

https://www.medicalnewstoday.com/articles/284490

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4265710/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4321000/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4813185/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5698599/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5877626/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12791615/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12913280/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23591151/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24134873/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24785500/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25340982/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26654259/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27019854/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27525894/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28378188/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30041489/

https://www.readersdigest.ca/food/healthy-food/parsley-health-benefits/

https://www.thehealthy.com/nutrition/parsley-health-benefits/

 

Tagi: apigenina, apiol, luteina, mirycetyna, mirystycyna, pietruszka, zeaksantyna