Wśród wielu osób, szczególnie pań, opalanie się jest pewnym nierozłącznym elementem corocznego wakacyjnego wypoczynku. Wiele osób lubi wygląd opalonej skóry, ale długotrwałe przebywanie na słońcu wiąże się również z różnymi zagrożeniami, w tym z nowotworem skóry. Każdego roku aż 5 milionów ludzi walczy z rakiem skóry – to więcej niż populacja cierpiąca na raka piersi, prostaty, jelita grubego i płuc łącznie. Co ciekawe, obecnie czerniak to najczęściej występujący nowotwór u osób w wieku 20-40 lat, jednocześnie najbardziej agresywny. W Polsce, co roku rozpoznaje się około 3000 przypadków czerniaka, a umieralność na tę chorobę jest o 20% wyższa niż przeciętna dla Unii Europejskiej. Najistotniejszymi czynnikami zwiększającym ryzyko zachorowania są:

• ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe emitowane przez słońce lub sztuczne źródła promieniowania, np. łóżka opalające,
• stałe drażnienie znamion (mechaniczne lub chemiczne),
• niska zawartość barwnika w skórze

Również przebyte w okresie dziecięcym i młodzieńczym poparzenia słoneczne znacznie zwiększają ryzyko zachorowania na nowotwór złośliwy skóry w późniejszym wieku.

Z drugiej zaś strony, ekspozycja na słońce nie jest jedynie zagrożeniem, ale odpowiednio wykorzystana, może mieć zbawienny wpływ na Twoje zdrowie o dobre samopoczucie. Istnieje zasadnicza różnica między wyjściem na zewnątrz na 10 minut bez kremu z filtrem przeciwsłonecznym, a regularnym spędzaniem czasu w solarium.

 

Opalanie się – korzyści dla zdrowia

Ekspozycja na słońce pomaga organizmowi naturalnie wytwarzać witaminę D. Twoje ciało poddane ekspozycji na promienie słoneczne prowadzi do modyfikacji cholesterolu w tę niezwykle ważną witaminę.  Jest ona niezbędna dla zachowania optymalnego zdrowia, a wiele osób cierpi na jej niedobory. Niektóre szacunki mówią nawet o miliardzie osób na całym świecie z niedoborem witaminy D.

Może być ona trudna do zdobycia z samego pożywienia. Jej śladowe ilości można znaleźć w niektórych rybach i żółtkach jaj. W przypadku stwierdzenia niedoboru warto pomyśleć o dodatkowej suplementacji.

Zalety światła słonecznego i witaminy D obejmują:

• Obniżenie ryzyka depresji. Spędzanie czasu na słońcu może prowadzić do zmniejszenia objawów depresji. Światło słoneczne pobudza mózg do uwalniania serotoniny – hormonu odpowiedzialnego za poprawę nastroju i uczucie spokoju. Nawet, jeśli nie cierpisz na depresję, spędzanie czasu na słońcu prawdopodobnie poprawi Ci humor.
• Lepszy sen. Opalanie się może pomóc w regulacji rytmu dobowego, a po zachodzie słońca organizm w sposób naturalny zacznie odczuwać senność.
• Mocniejsze kości. Witamina D wspiera organizm we wchłanianiu wapnia, co prowadzi do wzmocnienia kości, może pomóc w zapobieganiu osteoporozie i stanach zapalnych stawów.
• Wzmocnienie układu odpornościowego. Witamina D pomaga organizmowi zwalczać choroby, w tym m.in. choroby serca (Judd i Tangrpicha 2008), grypę (Urashima i in. 2010), niektóre choroby autoimmunologiczne czy nowotwory (Wang i in. 2017).
• Obniżenie ryzyka przedwczesnego porodu. Witamina D może chronić przed przedwczesnym porodem oraz infekcjami z tym związanymi.

Co ciekawe, The American Academy of Dermatology odradza ekspozycję na słońce jako podstawową metodę pozyskiwania witaminy D. Dlaczego? O tym poniżej.

 

Opalanie się – zagrożenia dla zdrowia

Należy pamiętać, że opalanie się może również stanowić zagrożenie dla zdrowia. Kiedy Twoja skóra się opala, tworzy brązowy pigment zwany melaniną, aby chronić ją przed szkodliwym promieniowaniem UV w promieniach słonecznych. Oznacza to, że nawet najjaśniejsza opalenizna jest… oznaką uszkodzenia skóry. Tak więc efekt opalonej skóry jest sposobem Twojego ciału do zabezpieczenia się przed promieniami UV, a gdy uszkodzone komórki skóry nie mogą same się naprawić, mogą stać się komórkami nowotworowymi.

Do zagrożeń dla zdrowia wywołanych zbyt długą ekspozycją na słońce należą:

• Wysypka słoneczna. Czasami nazywana wysypką cieplną, która prowadzi do zaczerwienienia skóry i swędzenia skóry.
• Oparzenia słoneczne. Mogą być one bolesne, powodować powstawanie pęcherzy i wpływać na wszelkie części ciała, nawet usta. Oparzenia te mogą prowadzić do wystąpienia czerniaka w przyszłości.
• Polimorficzna erupcja świetlna (PMLE). Znana jest również jako zatrucie słoneczne. Może wystąpić w wyniku zbyt długiego przebywania na słońcu. Jej podstawowymi objawami są czerwone swędzące guzki na klatce piersiowej, nogach i ramionach.
• Nowotwory skóry. Niestety, zbyt długa ekspozycja na słońce, częste oparzenia słoneczne, a także duża ilość pieprzyków i zmian skórnych w tych warunkach mogą prowadzić do pojawienia się nowotworów skóry, w tym czerniaka.
• Przyspieszenie starzenia się skóry. Jak już wiesz z wcześniejszej części artykułu, opalanie się jest sygnałem, że Twoja skóra jest uszkodzona. Długofalowe, częste opalanie prowadzi do przyspieszenia procesu starzenia się skóry.

Na szczęście istnieją sposoby na zdrowe i bezpieczne opalanie się. Specjalnie dla Ciebie przygotowaliśmy wskazówki.

 

Jak opalić zdrowiej i szybciej? – wskazówki

Oto 9 sposobów na szybsze uzyskanie pięknej opalenizny przy jednoczesnym unikaniu długiego przebywania na słońcu:

1. Używaj kremów przeciwsłonecznych z filtrem minimum SPF 30. Zawsze używaj filtrów przeciwsłonecznych z szerokim spektrum ochrony UV, co najmniej 30 SPF. Nigdy nie używaj olejku do opalania, który nie zawiera filtra przeciwsłonecznego. Pamiętaj, aby nałożyć krem przeciwsłonecznych w ciągu 20 minut od wyjścia na zewnątrz. SPF równy 30 jest wystarczająco silny, aby blokować promienie UVA i UVB, ale nie ma wystarczającej mocy, by zablokować Twoją zdolność do uzyskania ładnej opalenizny.
2. Często zmieniaj pozycje. Pomoże Ci to uniknąć poparzenia jednej partii ciała.
3. Jedz pokarmy zawierające beta karoten. Produkty takie jak marchew, bataty czy jarmuż mogą pomóc Ci w uzyskaniu optymalnej opalenizny. Niektóre badania wskazują, że beta karoten może pomóc zmniejszyć wrażliwość na słońce u osób cierpiących na nadwrażliwość na jego promienie.
4. Spróbuj użyć olejków z naturalnym filtrem. Nie powinny one zastępować tradycyjnego kremu przeciwsłonecznego, aczkolwiek niektóre oleje – takie jak ten z awokado, kokosa, maliny czy marchwi mogą być używane w celu uzyskania dodatkowej dawki nawilżenia i ochrony SPF.
5. Nie eksponuj swojej skóry na słońce dłużej, niż może ona wytworzyć melaninę. Melanina to pigment odpowiedzialny za opalanie. Każdy ma punkt odcięcia melaniny, który zwykle wynosi 2 do 3 godzin. Po tym czasie Twoja skóra danego dnia już nie stanie się ciemniejsza. Jeśli mimo to zdecydujesz się na dłuższą ekspozycję na słońce, nie uzyskasz nic więcej, jak jedynie wzrostu zagrożenia chorób nowotworowych.
6. Jedz pokarmy bogate w likopen. Zaliczają się do nich m.in. pomidory czy arbuz. Według badań, likopen pomaga naturalnie chronić skórę przed promieniami UV (Badania)
7. Mądrze wybierz czas opalania. Jeśli Twoim celem jest uzyskanie szybkiej opalenizny, słońce zazwyczaj działa najsilniej między południem a 15.00. Należy jednak pamiętać, że chociaż w tym czasie opala najintensywniej, może również wyrządzić największe szkody ze względu na siłę szkodliwego promieniowania. Może to również zwiększyć ryzyko raka skóry. Jeśli masz jasną karnację, opalaj się najlepiej rano lub po 15.00, aby uniknąć poparzeń.
8. Poszukiwanie cienia. Robienie przerw w opalaniu i chowanie się do cienia zmniejszy ryzyko poparzenia, a dodatkowo umożliwi skórze odpoczynek od intensywnego ciepła.
9. I jeszcze raz kremy przeciwsłoneczne z filtrem. Pamiętaj, że jeśli chcesz faktycznie zabezpieczyć swoją skórę przed szkodliwym promieniowaniem, zasadnym jest stosowanie kremu z filtrem nie rzadziej niż raz na 1-2 godziny. Częstotliwość jego nakładania jest uzależniona od koloru Twojej cery, a także tego, czy nie wchodzisz do wody. Im jaśniejsza cera tym częściej warto zadbać o odpowiednie nasmarowanie całej powierzchni ciała.

 

Alternatywy dla tradycyjnego opalania się

Ryzyko związane z chorobą nowotworową skóry, wymagany długi czas ekspozycji na słońce wymusiły poszukiwanie alternatywnych form uzyskania atrakcyjnej opalenizny. Do najpopularniejszych należą chodzenie na solarium oraz używanie samoopalaczy.

Alternatywne sposoby pozyskania opalenizny – solarium

Prawdopodobnie dotarły do Ciebie informacje, że kabiny w solarium nie są zbyt bezpieczną formą zdobywania opalenizny. W rzeczywistości stanowią one większe zagrożenie niż opalanie się na słońcu. Kryte solarium naraża ciało na wysoki poziom promieniowania UVA i UVB.

International Agency for Research on Cancer działająca przy WHO określa łóżka w solarium jako rakotwórcze. Według Harvard Health łóżka opalające emitują promienie UVA, które są do trzech razy silniejsze niż UVA w naturalnym świetle słonecznym. Nawet intensywność UVB może zbliżyć się do jasnego światła słonecznego.

Należy unikać częstego korzystania z solarium. Aczkolwiek są pierwsze badania, które wskazują na pozytywne ich działanie, pod warunkiem, że ekspozycja na promienie UVA i UVB nie przekracza… 3 lub 4 minut. Należy jednak zastanowić się nad jednym pytanie: jak często ktoś wykupuje taki pakiet na solarium? J

Alternatywne sposoby pozyskania opalenizny – samoopalacze

Innym sposobem na uzyskanie opalenizny jest zastosowanie samoopalaczy. To, co jest najbardziej istotne, to by korzystać z kosmetyków o odpowiednim, zdrowym składzie. Na rynku istnieje coraz więcej produktów samoopalających zawierającej wyłącznie organiczne składniki z pożywienia, bazujące m.in. na wyciągu z malin, melona, liczi, aloesu, dzikiej róży, lukrecji,  oleju marula czy maśle shea,  które korzystanie wpływają na kondycję skóry. Produkty wyższej jakości charakteryzuje także brak uciążliwych i typowych dla samoopalaczy zapachów. Warto dodać, że są one pozbawione parafiny, silikonów i parabenów. Jeśli zdecydujesz się na tę formę uzyskania zdrowej opalenizny, koniecznie przeczytaj skład interesującego Cię produktu.

 

Bezpieczne opalanie się – podsumowanie

Badania pokazują, że opalanie się i przebywanie na słońcu mogą przynosić korzyści zdrowotne. Ekspozycja na światło słoneczne może poprawiać nastrój, jakość snu i wspomaga produkcję witaminy D, która wzmacnia kości i może pomóc w walce z niektórymi chorobami.

Jednak, ze względu na ryzyko związane ze zbyt dużą ekspozycją na słońce prowadzące do przyspieszenia procesu jej starzenia się, a także wystąpienia nowotworu, ogranicz czas przebywania na słońcu i stosuj krem z filtrem SPF minimum 30. Opalanie bez odpowiedniego zabezpieczenia może przynieść Ci wiele nieprzyjemnych konsekwencji. A przecież nie o to w tym wszystkim chodzi, prawda? J

 

Bibliografia

https://www.healthline.com/health/how-to-tan-faster

https://www.healthline.com/health/sunbathing

https://mindfulfamilymedicine.com/the-benefits-of-the-sun-how-to-sunbathe-safely/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2726624/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5440113/

https://www.netdoctor.co.uk/conditions/skin-and-hair/a3629/sunbathing/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20219962/

 

Tagi: opalanie się, witamina D