Odpowiednie zadbanie o nasze jelita ma ogromne znaczenie dla ogólnego stanu zdrowia i samopoczucia. Podstawową funkcją jelit jest trawienie, wchłanianie składników odżywczych i wydalanie odpadów. Prawidłowy przebieg tego procesu ma duży wpływ zarówno na rozwój i funkcjonowanie układu odpornościowego, jak i na komunikację jelitowo-mózgową. Dlatego też tak istotne jest zatroszczenie się i wspieranie naszych jelit i tym samym trawienia za które są odpowiedzialne. Punktem wyjścia oczywiście zawsze będzie zdrowa i zrównoważona dieta oraz aktywność fizyczna. Jednak istnieją zioła, które mogą szczególnie nas wspomóc. Może niektórych zaskoczy fakt, że do jednych z nich możemy zaliczyć mniszka lekarskiego. Jego niska cena i szeroka dostępność, przy jednoczesnej szerokiej gamie zbawiennych właściwości, zdecydowanie zachęca do bliższego zapoznania się z tą roślina.
Mniszek lekarski – krótkie wprowadzenie
Mniszek lekarski to wieloletnie zioło o żółtych kwiatach i długich, głęboko ząbkowanych liściach. Zarówno korzenie, jak i liście oraz kwiaty mniszka lekarskiego są jadalne i bardzo pożywne. Zioło to można jeść gotowane lub na surowo. Tradycyjnie mniszek używany był do stymulowania funkcji wątroby, nerek i woreczka żółciowego. Znajdował także zastosowanie w łagodzeniu zaparć, niestrawności, stanów zapalnych i usuwania wody z organizmu. Wykorzystywanie go na tak szeroką skalę związane jest z bogactwem minerałów, witamin i błonnika. Mniszek lekarski jest bowiem doskonałym źródłem witamin A, C i K. Zawiera również witaminę E, kwas foliowy i niewielkie ilości innych witamin z grupy B. Co więcej, zieleń mniszka lekarskiego dostarcza znaczną ilość żelaza, wapnia, magnezu i potasu. Natomiast korzeń mniszka lekarskiego jest bogaty w inulinę węglowodanową, która jest rodzajem rozpuszczalnego błonnika.
Mniszek lekarski, a trawienie
Korzeń mniszka lekarskiego jest pełen błonnika przyjaznego dla jelit. Dodatkowo badania wykazały, że mniszek lekarski zwiększa poziom Lactobacillusów i Bifidobacterium , dwóch najczęściej stosowanych gatunków probiotyków związanych ze zdrowiem jelit. Nic więc dziwnego, że pozytywnie wpływa na nasze trawienie. Okazuje się jednak, że mniszek to nie tylko duża dawka korzyści dla jelit, ale także dla kilku innych ważnych narządów układu pokarmowego.
- Żołądek; Mniszek lekarski zwiększył motorykę żołądka, czyli szybkość, z jaką pokarm przechodzi przez żołądek, aż o 37% w porównaniu z grupą kontrolną, która nie otrzymała mniszka lekarskiego, w badaniu na zwierzętach. Zioło działało poprzez zwiększanie ciśnienia w żołądku i rozluźnianie mięśni zwieracza między żołądkiem a jelitem cienkim. Naukowcy zauważyli, że mniszek lekarski zwiększał motorykę żołądka aż o 18 procent więcej niż lek stosowany w tym celu.
- Trzustka; W badaniu na zwierzętach udowodniono, że mniszek lekarski pomaga chronić przed zapaleniem trzustki. Naukowcy podawali dziennie 10 miligramów mniszka lekarskiego na kilogram masy ciała przez pięć dni wraz z substancją wywołującą zapalenie trzustki. Wyniki wykazały zmniejszenie masy trzustki i niższe poziomy cząsteczek immunologicznych sprzyjających stanom zapalnym, co wskazuje na mniejszy stan zapalny i gromadzenie się płynów w porównaniu z grupą kontrolną, która nie otrzymała mniszka lekarskiego. Zwierzęta suplementowane mniszkiem lekarskim wykazały również wyższy poziom białek szoku cieplnego, kategorii cząsteczek białka, które pomagają komórkom utrzymać zdrową produkcję białka w okresach stresu.
- Wątroba; W jednym z badań z 2012 roku mniszek lekarski obniżył poziom utlenionych lipidów, które są uszkadzane przez nagromadzone toksyny, oraz zapobiegał wyczerpywaniu się związków przeciwutleniających w wątrobie. Mniszek lekarski zapobiegał również wzrostowi poziomu enzymów wątrobowych (dla wątroby oznaki stresu) w odpowiedzi na dostępny bez recepty lek przeciwbólowy i lek przeciwzapalny paracetamol. Badacze doszli do wniosku, że fenolowe przeciwutleniacze zawarte w mniszku lekarskim odpowiadają za jego zdolność do neutralizowania wolnych rodników, które są reaktywnymi cząsteczkami uszkadzającymi komórki w wątrobie.
Domowy napar z mniszka
Metody parzenia mniszka lekarskiego ściśle związane są z częścią rośliny, którą wybieramy do naparu. W związku z tym możemy wyróżnić dwa sposoby jego przyrządzania:
- Świeże, bądź suszone kwiaty/liście (do 10g dziennie) zalewamy gorącą wodą i parzymy przez 10 do 20 minut. Następnie usuwamy fusy i można pić herbatkę.
- Korzenie siekamy, jeżeli nie są suszone i pieczemy w piekarniku przez 2h. Następnie zalewamy (do 10g dziennie) je gorącą wodą i parzymy przez 10min. Odlewamy przez sitko, żeby pozbyć się materiału roślinnego i napar gotowy.
Parująca filiżanka herbaty z mniszka lekarskiego oprócz oczywiście sporej porcji zdrowia, może działać jako substytut kawy. Chociaż nie zawiera kofeiny, ma podobny aromat i smak do kawy (ale bez kwasowości). Będzie więc dobrą alternatywą dla chcących ograniczyć spożycie kofeiny w ciągu dnia. Mniszek jest również dostępny w postaci suplementów, takich jak kapsułki, wyciągi i nalewki.
Podsumowanie – o czym należy pamiętać przed stosowaniem mniszka lekarskiego
Mimo, że mniszek lekarski ma niską toksyczność i jest bezpieczny dla większości ludzi, nadal jest to roślina, która może być przyczyną reakcji alergicznych. Takie obserwuje się szczególnie u osób z alergią na pokrewne rośliny, takie jak ambrozja. Kontaktowe zapalenie skóry może również wystąpić u osób o wrażliwej skórze. Mniszek lekarski może również niekorzystnie oddziaływać z niektórymi lekami, zwłaszcza ze środkami moczopędnymi i antybiotykami. Jeśli zażywasz leki na receptę, zawsze skonsultuj się z lekarzem przed zażyciem mniszka lekarskiego.
Więcej ziół na poprawę trawienia znajdziecie w naszej poprzedniej publikacji: Zioła na poprawę trawienia
Bibliografia
https://www.healthline.com/nutrition/dandelion-benefits
https://amodatea.com/blogs/amoda-tea-blog/power-of-plants-issue-8-dandelion-root
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5553762/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22424457/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21453412/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15641154/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19678785/
Tagi: mniszek lekarski, zdrowa dieta, zdrowe trawienie, zioła na trawienie
Komentarzy